Os Muíños do Xabrega compoñíanse de 28 muíños e dous batáns que movían as augas do regueiro que leva o seu nome. Coa chegada de métodos máis modernos, estas construccións foron abandoándose chegando a un estado case de ruinas ocultas pola maleza.
Entre os anos 2005 e 2010 foronse restaurando parcialmente polo taller de emprego do Concello nun tramo de case tres quilómetros dende a aldea da Boca ata Chancís.
Foi no ano 2010, nunha reunión entre o goberno local, veciños e asociacións, na cal se estaban a analizar as necesidades da zona, cando surxíu a idea de facer unha festa neste tramo para visibilizar e incluso potenciar o seu valor etnográfico e a súa recuperación.
Xurdiu así a Festa dos Muíños, que non deixa de ser unha celebración típicamente galega na que os veciños, familias ou grupos de amigos van a desfrutar un día de campo, levando a comida das casas, e compartindo a xornada.
Coma en toda celebración, a música está presente, xa sexa pola participación de grupos musicais foráneos ou dos propios veciños entre os que temos numerosos músicos.
Nace así a festa dos Muiños de Xabrega, poida que unha das máis enxebres da zona, festa que conserva as características das festas que outrora se facían en calquera aldea galega.
Subliñar que a maiores dos veciños todo o que se achegue atopará un recuncho para desfrutar de dous días de campo a primeira fin de semana de xullo.







